Validacija skale stavova prema kolektivno motiviranom nasilju – preliminarna studija

Iako je radikalizacija u nasilju u fokusu mnogih psihologijskih istraživanja danas, mjerenje ove varijable i dalje je problematično i puno otvorenih pitanja, što je rezultat nejasne konceptualizacije i teorijskog preklapanja s drugim konstruktima. Većina interdisciplinarnih konceptualizacija razlikuje dva aspekta koji nisu nužno i povezani, a to su prihvatanje ideološkog okvira opravdavanja nasilja, te spremnost na nasilnu akciju. S obzirom na veliki značaj praktične primjene znanja u ovoj oblasti, posebnu važnost ima razvijanje empirijski validiranih instrumenata koji bi adekvatno mjerili radikaliziranost u nasilje, te koji bi uspjeli zahvatiti raznovrsnost ovog fenomena s obzirom da on potencijalno varira zavisno od ideološkog, političkog ili društvenog konteksta. Postojeće operacionalizacije se uglavnom odnose na specifični kontekst ili grupu, ili se pak fokusiraju na jasno definiranu ideologiju, a rjeđe na generalno odobravanje nasilne akcije proisteklo iz vezanosti za određeni kolektivitet. U ovom članku predlažemo teorijsko-konceptualni pomak ka generalnijem poimanju radikalizacije u nasilje, baziranom na teorijskim postavkama o kolektivnom identitetu i spremnosti na nasilnu akciju, koji nadilazi navedene dileme. Kao posljedica teorijskih nedorečenosti, evidentno je da postoji i nedostatak validiranih mjernih instrumenata adaptiranih na bosanskom govornom području. Stoga, ovaj rad prezentira novokreiranu Skalu stavova prema kolektivno motiviranom nasilju, te proces preliminarne empirijske validacije iste na uzorku od 735 ispitanika iz Bosne i Hercegovine, starosti od 16 do 21 godine (M= 18.72, SD=1.54). Skalu sačinjava osam tvrdnji na koje se reaguje na 7-stepenoj skali Likertovog tipa. Psihometrijski parametri ukazuju na dobru internu konzistentnost sa Cronbach alfom od .88, zadovoljavajuću diskriminativnost sa punim rangom odgovora, te adekvatne item-total korelacije. EFA ukazuje na dvije dimenzije skale koje su interpretirane kao: opravdavanje kolektivno motiviranog nasilja i vlastita spremnost na kolektivno motivirano nasilje. Navedeni faktori objašnjavaju 68.21% varijance u odgovorima. Ključne riječi: radikalizacija u nasilje, socijalna identifikacija, nasilje, skala, validacija